Nieuws updates..                             

Ai, ziektecontrole, waar zijn mijn krukken?

AD, 13 oktober 2010. Door Ellen den Hollander en Mark van der Werf. Rugklachten voorwenden maar wel een terras in de tuin aanleggen of 'halfblind' zijn maar toch met dikke mist in de auto stappen. Bedrijfsrechercheurs die controleren of iemand echt ziek is, komen de gekste situaties tegen.

 

Maar hun werk is niet onomstreden. Iemand die net de krukken uit de auto haalt als er controle komt maar de dagen daarvoor zonder die krukken rondliep. Iemand met rugklachten die een marathon loopt. Aad Schalke van Schalke en Partners heeft het allemaal voorbij zien komen. Zijn bureau verricht veelal onderzoek in opdracht van verzekeringsmaatschappijen, vertelt hij. „Wij zien steeds meer claims van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen." Vooral bij zzp'ers en bij kleine bedrijven komt fraude voor. „Dan zien we de moeilijk objectiveerbare klachten zoals rugpijn en overspannenheid."  Mensen met een vrij beroep, zoals artsen, betalen veel premie. „Dan wordt een chirurg arbeidsongeschikt, vangt 200.000 euro en geniet daarnaast een inkomen uit zijn praktijk. Hoe hebberig kun je zijn?"

 

Het zijn soms hilarische verhalen waarmee rechercheurs terugkomen. „Wij hebben een keer meegemaakt dat een hovenier ziek thuiszat omdat hij zo'n last had van zijn armen en zijn benen," vertelt Jos Meekel van Hoffmann Bedrijfsrecherche. „Zijn werkgever had signalen gekregen dat de man toch aan het werk was. Toen wij hem observeerden, bleek dat hij gewoon opstond, zijn auto instapte en steigers in elkaar stond te timmeren. Hij was hartstikke druk en intussen maar zielig doen dat hij zo ziek was." Niet alleen ergerlijk voor zijn collega's maar ook frustrerend, schetst Nico van den Dries van Strongwood. „Het werk moet toch worden gedaan. De baas moet extra mankracht inhuren en het personeel raakt gefrustreerd." Het zijn niet alleen mannen die stiekem hun bedrijf bedonderen. „We hadden een keer een vrouw die zwanger was en op een gegeven moment met verlof ging," vertelt Van den Dries. „Een collega ging op kraambezoek en gaf aan dat er iets niet klopte. Het kind bleek er niet te zijn en de vrouw had een paar
maanden gespeeld dat ze in verwachting was." Een onderzoek begint vaak met signalen van collega's. Als er voldoende aanleiding is voor een onderzoek, dan gaan rechercheurs op pad. Ze observeren, maken foto's en filmopnamen om het gedrag van de werknemer vast te leggen.

 

„Dat komt in een rapport en de werknemer wordt dan achteraf geinformeerd dat er onderzoek is gedaan," legt Jos Meekel uit. Uitkeringsinstantie UWV meldt dat werkgevers hun medewerkers mogen ontslaan, maar heel vaak gebeurt dat niet. Marjanne de Groot: „Er is een verschil of iemand zich een keer ziek meldt of dat iemand maandenlang de boel loopt te bedonderen."

 

Omstreden

Het inzetten van een privedetective is in de rechtspraak omstreden, zegt Ivo van der Helm, universitair docent arbeidsrecht en sociaal beleid. „Rechters vinden het een te verregaand middel." Arbodiensten zijn beperkt, aldus Van der Helm. „Ze mogen niet kijken of er sprake is van fraude." Prive-detectives stuiten bij arbodiensten op felle kritiek. „Als je als werkgever zo ver gaat bij de controle van je personeel, weet je zeker dat je de sfeer verpest," zegt woordvoerder Johan Bruining van Achmea Vitale. „Dat beleid is puur gebaseerd op wantrouwen. Zoiets werkt alleen maar averechts."

 

„Wij worden vaak ingeschakeld in de  laatste fase," erkent Jos Meekel. „Als iemand zijn eigen reintegratie belemmert bijvoorbeeld. De arbodienst heeft intensief contact onderhouden met zo iemand en dan blijkt dat iemand in de tussentijd met een eigen bedrijf is begonnen of zijn partner met een eigen zaak helpt."